ΚΟΥΡΑΜΠΙΕΔΕΣ ΛΑΜΙΩΤΙΚΟΙ

Φυτίνη 200γρ
Καθαρό λιώμενο βούτυρο 200γρ  ,
Ζάχαρη  κρυσταλιζέ 1/2 ποτήρι νερού
Ζάχαρη  άχνη 1/2 ποτήρι νερού  (για το μείγμα) και 300γρ (για πασπάλισμα)
Κρόκος αυγού 1
Αμμωνία 1 φακελλάκι
Αλεύρι  1 κιλό
Ούζο 1 ποτηράκι του καφέ
βανίλια 1 φακελλάκι
αμύγδαλα 1 φλυτζάνι του τσαγιού
ανθόνερο

 

Ο τρόπος με τον οποίο σου δίνουν οι άνθρωποι τις συνταγές, φέρνει στο φως πτυχές του χαρακτήρα τους. Άλλοι άνθρωποι είναι πολύ δοτικοί και επικοινωνιακοί και άλλους αναγκάζεσαι να τους ρωτάς επί χρόνια, για να εκμαιεύσεις σιγά-σιγά και ένα-ένα τα υλικά και μετά να σκεφτείς και μόνο σου τι επιπλέον μαγειρικό κόλπο χρειάζεται, για να βγει η συνταγή αυτή ως έχει.

 

(Θα θυμάστε  από την Πολίτικη κουζίνα την ανταγωνιστική ξαδέρφη, που μαγείρευε καλύτερα από όλες τις άλλες, αλλά και ταυτόχρονα τις σαμποτάριζε, για να μην μάθουν την τα μυστικά της κουζίνας της...)

 

Την συνταγή αυτή μου την έδωσε όπως πιάσαμε κουβέντα μια πολύ καλή κυρία Λαμιώτισσα στην καταγωγή, ένας πολύ ανοιχτός και γλυκός άνθρωπος, όπως μου έδωσε την εντύπωση, όταν ήμασταν μέσα στο λεωφορείο από την Ομόνοια ανεβαίνοντας την Λεωφόρο Αλεξάνδρας.
Ξεκινάμε με τα εξής υλικά:  200γρ  φυτίνη, 200γρ καθαρό λιώμενο βούτυρο, 1/2 ποτήρι ζάχαρη  κρυσταλιζέ και 1/2 άχνη, μαζί  με ένα κρόκο αυγού. Αυτά τα υλικά τα χτυπάμε για μισή ώρα. Στη συνέχεια, διαλύουμε σε ένα φλυτζανάκι του καφέ με ούζο  ένα φακελλάκι αμμωνία. 
Σε όλα αυτά ρίχνουμε  τμηματικά το αλεύρι και λίγη βανίλια και ανακατεύουμε να γίνει μια μαλακή ζύμη, που να μην κολλάει στα χέρια μας.
Καβουρδίζουμε ένα φλυτζάνι τσαγιού ασπρισμένα και ψιλοκομμένα αμύγδαλα  και τα ρίχνουμε στην ζύμη που συνεχώς ζυμώνουμε.
Τα αφήνουμε  για μισή ώρα  και αφού στρώσουμε στο ταψί λαδόκολλα,  πλάθουμε  σε σχήμα φεγγαριού τους κουραμπιέδες και τους  ψήνουμε στην μεσαία σκάλα στους 180 0C μέχρι να πάρουν χρώμα.
Όταν βγουν τους ραντίζουμε με ανθόνερο και τους πασπαλίζουμε με ζάχαρη άχνη.

Καλή εξάσκηση μιας και οι γιορτές οι πλησιάζουν....

 

Οι Νεράιδες και τα Στοιχειά της Άρτας

Το γιοφύρι της Άρτας είναι ξακουστό για τη θυσία που έκανε ο πρωτομάστορας, θάβοντας στα θεμέλια τη γυναίκα του. Στην παραλογή αυτή μάλιστα η θυσία εντοπίζεται διπλά: πρώτα ο πρωτομάστορας θυσιάζει τη γυναίκα του και μετά η γυναίκα του θυσιάζει το θυμό και το εγώ της, παίρνοντας πίσω την κατάρα που έδωσε αρχικά και μετατρέποντας την σε ευχή "Αν τρέμουν τ' άγρια βουνά, να τρέμει το γιοφύρι, κι αν πέφτουν τ' άγρια πουλιά, να πέφτουν οι διαβάτες".

 

Η θυσία για ένα μεγάλο έργο είναι άρρηκτα  συνυφασμένη με την κουλτούρα των Αρτινών και το στοιχειό της Γυναίκας του Πρωτομάστορα δεν είναι το μόνο που προστατεύει ένα μεγάλο έργο. Μια άλλη γνωστή ιστορία είναι αυτή με τις δύο πέτρες στην Βυζαντινή Παρηγορίτισσα. Μια πέτρα μεγάλη και μια πέτρα μικρή που αντιπροσωπεύουν τον Πρώτο και τον Τελευταίο σε μια σπουδαία προσπάθεια. Η παράδοση θέλει εδώ τον Πρωτομάστορα να ρίχνει αρχικά το μαθητούδι στα θεμέλια για να στεριώσει το έργο και εκείνο να τον τραβάει και να τον παρασέρνει μαζί του την κρίσιμη στιγμή.

 

Όμως πέρα από την ανάγκη για θυσία, τα στοιχειά της Άρτας αντιπροσωπεύουν και άλλες ανάγκες της καθημερινής κυρίως ζωής των Αρτινών. Ένα πολύ χαρακτηριστικό πνεύμα που επικαλούνται ιδίως οι Αρτινές γιαγιάδες, για να βάλουν τα παιδιά το μεσημέρι να κοιμηθούν είναι η "Μεσημέρω". Η "Μεσημέρω" είναι η Νεράιδα που αν δεν κοιμηθείς τις ώρες κοινής ησυχίας, που κατά συνήθεια οι περισσότεροι Αρτινοί απολαμβάνουν έναν υπνάκο, θα ξεκινήσει από το ποτάμι, συνοδεία ορισμένες φορές και άλλων Νεραϊδών, που κατοικούν εκεί κοντά, στις μεγάλες πέτρες και θα σε πάρει μαζί της. Σε κάθε περίπτωση μάλιστα, αν είσαι άτακτος και τις υπόλοιπες ώρες της ημέρας, υπάρχει η "Μπαούτα" ή "Μαμούτα", η οποία εμφανίζεται ξαφνικά, οποιαδήποτε στιγμή και παίρνει τα άτακτα παιδάκια.

 

Η Άρτα έχει παράδοση στις ιστορίες με στοιχειά και πνεύματα, που άλλοτε βρίσκονται ψηλά στο βουνό, άλλοτε κοντά σε πλατάνους και άλλοτε κοντά στα ποτάμια.

 

Μουστοκούλουρα

Αθηναϊκή Συνταγή από το 1939 

αλεύρι αδύνατο 1 οκά

ζάχαρη 100 δράμια 

πετιμέζι ή μέλι 50 δράμια

σόδα 8 δράμια

αμμωνία 6 δράμια

λάδι 50 δράμια

πορτοκαλάδα 1/2 ποτήρι

γαρύφαλλα

κανέλλα

νερό

 

100 δράμια=320 γρ.

1 οκά=1.280 γρ.

 

Τη συνταγή αυτή μου τη διηγήθηκε μια φίλη παλιά Εξαρχιώτισσα, όπως καθόμασταν στη βεράντα του σπιτιού της στην Καλλιδρομίου κοντά στο σημείο που γυρίστηκε η περιβόητη σκηνή "Φύγε, Στέλλα, κρατάω μαχαίρι..."

 

 

 

Μας είχε προσφέρει αυτά τα κουλουράκια μια Κυριακή πρωί στο σπίτι της, τον Νοέμβρη μήνα, μαζί με παραδοσιακό ελληνικό καφέ στη χόβολη και λίγο λικέρ βύσσινο.

 

Τα είχε παρασκευάσει την προηγούμενη μέρα με τον ακόλουθο τρόπο, όπως μας είχε πει:

 

Χτυπάμε 50 δράμια λάδι με 100 δράμια  ζάχαρη, για να ασπρίσει.

Στη συνέχεια, προσθέτουμε μισό ποτήρι χυμό πορτοκαλιού και διαλύουμε μέσα στο μίγμα 8 δράμια σόδα, 6 δράμια αμμωνία.

Ρίχνουμε 50 δράμια πετιμέζι ή μέλι και ακολούθως βάζουμε 1 οκά αλεύρι αδύνατο, τμηματικά, μέχρι να αρχίσει να γίνεται ζύμη.

Βάζουμε μετά ένα κουταλάκι του γλυκού κοπανισμένα κανελλογαρύφαλλα.

Εάν η ζύμη είναι πηχτή, ρίχνουμε το ανάλογο νερό μέχρι η ζύμη να αρχίσει να πλάθεται.

 

Αφήνουμε μετά τη ζύμη τρεις ώρες σε θερμοκρασία δωματίου, ώστε να φουσκώσει.

Έπειτα ανακατέβουμε  τη ζύμη και πλάθουμε στρογγυλά ένα-ένα τα κουλουράκια μας. Παλιά τα βάζανε στις λαμαρίνες και τα πηγαίνανε στο φούρνο της γειτονιάς, σήμερα όμως τα ψήνουμε στη μεσαία σκάλα στους 180 βαθμούς μέχρι να ροδοκοκκινίσουν.

 

Χιβάδια με λαχανικά στην κατσαρόλα

Η συνταγή αυτή εντοπίζεται στην Άρτα, κοντά στο 1967.

Θυμάμαι τις θειάδες μου με τη μάνα μου, να μαζεύονται στην πίσω αυλή του σπιτιού με τις λεμονιές και να πλένουν το σπανάκι, τα σέσκουλα και τα λάπατα (στενόμακρα φύλλα, για όσους δεν έχει τύχει να γνωρίσουν).

Τα έκοβαν σε μικρά κομματάκια και μετά τα έβαζαν σε μια λεκάνη, όπου έριχναν ρύζι, πιπέρι, αλάτι και λίγο λάδι. Όλα αυτά τα ανακάτευαν.

Στη συνέχεια έπαιρναν τα χιβάδια και τα έπλεναν πολύ καλά. Τα τοποθετούσαν σε μια κατσαρόλα και έριχναν νερό ίσαμε να τα σκεπάσει. Ύστερα τα ζέσταιναν στη φωτιά, μέχρι να ανοίξουν τα όστρακα για να τα γεμίσουν.

Αφού τα στραγγίζανε για να φύγει το περιττό νερό από την βράση, άρχιζαν μετά προσήνειας να  τα γεμίζουν ένα-ένα. Όσα χιβάδια δεν άνοιγαν, μας τα έδιναν εμάς για να παίξουμε, γιατί δεν έκανε να τα φάμε... 

Όταν τα γεμίζανε όλα, τα βάζανε με την σειρά σε μια κατσαρόλα και αφού έριχναν πάλι νερό ίσαμε να τα σκεπάσει, τα βάζανε πάλι σε σιγανή φωτιά. Όταν το νερό είχε πια απορροφηθεί  και είχε μείνει ελάχιστο ζουμί στην κατσαρόλα, τότε βγάζουμε τα χιβαδιά από την φωτιά.  Έκοβαν και 2-3 μεγάλα λεμόνια και τα έστυβαν πάνω στο φαγητό. Μας το σέρβιραν σε μεγάλες πιατέλες και εμείς το τρώγαμε μετά μεγάλης λαιμαργίας....

Καλή σας όρεξη…